piątek, 29.08.2025

45 lata temu podpisano porozumienia sierpniowe

Podpisane 31 sierpnia 1980 r. między opozycją a komunistycznym rządem PRL, porozumienia stały się impulsem dla ruchu obywatelskiego, mającego przyczynić się do obalenia komunizmu w Europie. Szacuje się, że w sierpniu 1980 r. strajkowało w Polsce ok. 700 tys. osób, a liczbę działaczy "Solidarności" w latach 1980–1981 określa się na blisko 10 milionów, co stanowiło niemal 30% wszystkich obywateli naszego kraju.

Sytuacja geopolityczna Europy Wschodniej na początku lat 80' ubiegłego stulecia nie pozwalała na wprowadzenie niemal żadnych zmian, a zwłaszcza tak radykalnych jak te postulowane przez protestujących w Gdańsku. Żaden kraj Układu Warszawskiego nie mógł wyjść poza ramy komunizmu – tak nakazywała "doktryna Breżniewa". Rząd PRL jak i inne rządy obsadzone przez władze ZSRR w krajach byłego obozu socjalistycznego mogły, w razie silnych protestów społecznych, liczyć na "bratnią pomoc" państw sąsiednich. Jednakże strach przed siłowym stłumieniem buntu nie powstrzymał strajkujących. Właśnie wtedy, jako nieformalny hymn protestujących, popularność zyskała pieśń "Mury" Jacka Kaczmarskiego.

Komuniści po długich negocjacjach zgodzili się zaakceptować postulaty protestujących i w ten sposób podpisano cztery porozumienia pomiędzy stroną rządową, a strajkującymi:

Porozumienie w Szczecinie – 30 sierpnia 1980, sygnowane przez Mariana Jurczyka (z ramienia rządu PRL przez Kazimierza Barcikowskiego),
Porozumienie w Gdańsku – 31 sierpnia 1980, sygnowane przez Lecha Wałęsę – w sali BHP Stoczni Gdańskiej im. Lenina (z ramienia rządu PRL przez Mieczysława Jagielskiego),
Porozumienie w Jastrzębiu-Zdroju – 3 września 1980, sygnowane przez Jarosława Sienkiewicza z MKS przy KWK Manifest Lipcowy (z ramienia rządu PRL przez Aleksandra Kopcia),
Porozumienie w Hucie Katowice (Dąbrowa Górnicza) – 11 września 1980, sygnowane przez Zbigniewa Kupisiewicza (z ramienia rządu PRL przez Franciszka Kaima).

Powstanie NZSS "Solidarność" wyzwoliło w Polakach ogromną aktywność w wymiarze politycznym i społecznym. Dotychczas, w komunistycznej rzeczywistości naszego kraju, niemożliwe było, aby władze jakiegokolwiek stowarzyszenia, organizacji czy związku wybierane były w sposób wolny od władzy partii komunistycznej. Aktywny udział tysięcy obywateli w zebraniach wyborczych w zakładach pracy i żywe angażowanie się w działania samorządnych związków stanowiły i kreowały zupełnie nową rzeczywistość Polski lat 80'.

Źródło: Urząd Miasta Radomska, Lasy Państwowe

Wprowadzenie: Katarzyna Starzyk 29.08.2025 r.

Podpisane 31 sierpnia 1980 r. między opozycją a komunistycznym rządem PRL, porozumienia stały się impulsem dla ruchu obywatelskiego, mającego przyczynić się do obalenia komunizmu w Europie. Szacuje się, że w sierpniu 1980 r. strajkowało w Polsce ok. 700 tys. osób, a liczbę działaczy "Solidarności" w latach 1980–1981 określa się na blisko 10 milionów, co stanowiło niemal 30% wszystkich obywateli naszego kraju. Sytuacja geopolityczna Europy Wschodniej na początku lat 80' ubiegłego stulecia nie pozwalała na wprowadzenie niemal żadnych zmian, a zwłaszcza tak radykalnych jak te postulowane przez protestujących w Gdańsku. Żaden kraj Układu Warszawskiego nie mógł wyjść poza ramy komunizmu – tak nakazywała "doktryna Breżniewa". Rząd PRL jak i inne rządy obsadzone przez władze ZSRR w krajach byłego obozu socjalistycznego mogły, w razie silnych protestów społecznych, liczyć na "bratnią pomoc" państw sąsiednich. Jednakże strach przed siłowym stłumieniem buntu nie powstrzymał strajkujących. Właśnie wtedy, jako nieformalny hymn protestujących, popularność zyskała pieśń "Mury" Jacka Kaczmarskiego. Komuniści po długich negocjacjach zgodzili się zaakceptować postulaty protestujących i w ten sposób podpisano cztery porozumienia pomiędzy stroną rządową, a strajkującymi: Porozumienie w Szczecinie – 30 sierpnia 1980, sygnowane przez Mariana Jurczyka (z ramienia rządu PRL przez Kazimierza Barcikowskiego), Porozumienie w Gdańsku – 31 sierpnia 1980, sygnowane przez Lecha Wałęsę – w sali BHP Stoczni Gdańskiej im. Lenina (z ramienia rządu PRL przez Mieczysława Jagielskiego), Porozumienie w Jastrzębiu-Zdroju – 3 września 1980, sygnowane przez Jarosława Sienkiewicza z MKS przy KWK Manifest Lipcowy (z ramienia rządu PRL przez Aleksandra Kopcia), Porozumienie w Hucie Katowice (Dąbrowa Górnicza) – 11 września 1980, sygnowane przez Zbigniewa Kupisiewicza (z ramienia rządu PRL przez Franciszka Kaima). Powstanie NZSS "Solidarność" wyzwoliło w Polakach ogromną aktywność w wymiarze politycznym i społecznym. Dotychczas, w komunistycznej rzeczywistości naszego kraju, niemożliwe było, aby władze jakiegokolwiek stowarzyszenia, organizacji czy związku wybierane były w sposób wolny od władzy partii komunistycznej. Aktywny udział tysięcy obywateli w zebraniach wyborczych w zakładach pracy i żywe angażowanie się w działania samorządnych związków stanowiły i kreowały zupełnie nową rzeczywistość Polski lat 80'. Źródło: Urząd Miasta Radomska, Lasy Państwowe Wprowadzenie: Katarzyna Starzyk 29.08.2025 r.

pozostałe aktualności komunikaty i ostrzeżenia galerie fotografii