Zabytki

Powiększ tekst: A A A

Kościoły

 

Kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gręboszowie został zbudowany w 1650 r. z fundacji Franciszka Dębińskiego. Konsekrowany przez biskupa Mikołaja Oborskiego w 1675 r. W XIX w. był rozbudowywany w kilku etapach z fundacji Józefa i Zofi i Załuskich. W 1915 r. kościół został uszkodzony w wyniku działań wojennych, spalone zostały dachy, hełm wieży oraz częściowo wyposażenie wnętrza.
Zniszczeniu uległa także fasada Kosciół pw WNMP w Greboszowie świątyni. Kościół odbudowano po zakończeniu działań wojennych.

 

Kościół w Gręboszowie Kościół w Gręboszowie

Architektura

Barokowy, zbudowany z cegły z użyciem kamienia, otynkowany. Trójnawowy, bazylikowy z krótkim prezbiterium, przy którym od północy znajduje się wieża i dawny skarbiec, a od południa zakrystia. Przy korpusie od zachodu kruchta. Na zewnątrz kościół o podziałach ramowych, nakryty dachami dwuspadowymi pulpitowymi, podbitymi blachą. Fasada zachodnia dwukondygnacjowa, trójosiowa, rozczłonowana pilastrami i gzymsami, zwieńczona trójkątnym szczytem z okulusem, poniżej płaskorzeźba NMP oraz we wnękach rzeźby: św.św. Józefa i Joachima. Kruchta formą nawiązująca do fasad z rzeźbami św. Stanisława Kostki i Kazimierza z początku XX w. Wieża czterokondygnacjowa, nakryta dachem kopułowym.
Wnętrze nakryte sklepieniami kolebkowymi na gurtach, o spłaszczonym łuku, w nawach bocznych sklepienia krzyżowe. Ściany rozczłonkowane pilastrami, arkady międzynawowe zamknięte półkoliście. W wejściach trzy portale marmurowe, dwa z nich uszate, jeden z herbem Rawicz, trzeci z datą 1861. W oknach witraże wykonane po roku 1920 w krakowskiej firmie Żeleńskich.

 

Kościół w Gręboszowie Kościół w Gręboszowie Kościół w Gręboszowie

 

Wyposazenie
Pięć ołtarzy neobarokowych z drugiej połowy XIX wieku lub początku XX wieku. W ołtarzu głównym obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie Matki Boskiej Śnieżnej.

 

Kościół pod wezwaniem św. Zygmunta w Żelichowie został zbudowany w Pleśnej koło Tarnowa w roku 1642. Po wybudowaniu tam kościoła murowanego został w 1938 roku przeniesiony do Żelichowa i po grutownym remoncie pełni do dziś rolę kościoła parafi alnego. Pozyskaną budowlę dostawiono do istniejącej w tym miejscu murowanej dworskiej kaplicy.

 

Kościół w Żelichowie Kościół w Żelichowie

 

Architektura
Jednonawowy z prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Przy nawie od północy kaplica zamknięta trójbocznie, od południa kruchta a od zachodu przedsionek. Nad nawą wieżyczka na sygnaturkę z latarnią i stożkowym zwieńczeniem. Wnętrze nakryte stropami płaskimi. Portal do zakrystii z ozdobnym nadprożem,w którym data 1642, arkada do kaplicy profi lowana, zamknięta półkoliście.

 

Kościół w Żelichowie Kościół w Żelichowie Grota w Żelichowie

 

Wyposażenie
W ołtarzu głównym późnogotycki poliptyk z początku XVI w. W polu środkowym płaskorzeźbiona grupa Koronacji NMP przez Trójcę Świętą, na skrzydłach płaskorzeźby, w predelli rzeźbione hermy. Po zamknięciu pierwszej pary skrzydeł osiem scen malowanych. Po zamknięciu drugiej pary
skrzydeł cztery kwatery malowane. W kaplicy ołtarz rokokowy z drugiej połowy XVIII w. z obrazem św. Anny nauczającej Maryję z XIX/XX w. Ambona barokowa z XVIII w.

 

Pałac i kaplica

 

Neorenesansowy Pałac w Borusowej

 

Pałac wzniesiony w połowie XIX w. dla Adama Potockiego. Jest to mocno rozczłonkowana murowana i potynkowana, piętrowa budowla przykryta wielopołaciowymi dachami krytymi ceramiczną dachówką. Przy północno-wschodnim narożniku wzniesiono smukłą, kwadratową wieżę o stromym daszku namiotowym i wydatnie wysuniętych okapach. Urozmaicony plan bryły podkreślają odmienne zakomponowane elewacje dzielone wydatnymi pasami gzymsów, mieszczące prostokątne okna. Pośrodku fasady niewielki balkon, w narożu galeria o łukowo wykrojonych arkadach otoczona pełną balustradą. Pałac otacza park z połowy XIX w.

Pałac w Borusowej

 

 

 

Kapliczka w Borusowej

 

Urokliwie prezentuje się kapliczka w Borusowej, która została wystawiona przez Józefa Kawę w 1860 roku. We wnętrzu znajduje się barokowo-ludowy, pochodzący z połowy XIX wieku obraz Najświętszej Marii Panny.

Kapliczka w Borusowej

 

 

 

 

 

Figury i pomniki

 

Pomnik Grunwaldzki

Wybudowany został z inicjatywy Jakuba Bojki ku czci 500-tnej rocznicy historycznego zwycięstwa oręża Polskiego pod wodzą króla Władysława Jagiełły nad Krzyżakami w 1410 roku pod Grunwaldem.

 

Pomnik Grunwaldzki 

Pomnik mjra Henryka Sucharskiego

Przed budynkiem Szkoły Podstawowej w Gręboszowie stoi pomnik majora Henryka Sucharskiego, bohaterskiego obrońcy Westerplatte. Pomnik uroczyście odsłonięto 4 września 1994 r. z udziałem westerplatczyków.

 

Pomnik Majora Sucharskiego

 

Pomnik Papieża Jana Pawła II


21 lipca 2002 roku odsłonięto pomnik Papieża Jana Pawła II, ufundowany przez przedstawicieli Polonii amerykańskiej, wywodzących się z parafi i gręboszowskiej. Pomnik ma 3,5 metra wysokości i stanął obok kościoła parafi alnego pod wezwaniem WNMP. Autorem pomnika jest prof. Czesław Dźwigaj z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

 

Pomnik Papieża Jana Pawła II

 

 

Pomnik w Ujściu Jezuickim

 

Pomnik poświęcony ofi arom pacyfi kacji w Ujściu Jezuickim, wystawiony na wale wiślanym 1 września 1959 r. w 20 rocznicę rozpoczęcia II wojny światowej.

 

Pomnik w Ujściu Jezuickim upamiętniający ofiary mordu

Pomnik Św. Jana Nepomucena

 

Wykonana została w 1761 roku z wapienia pińczowskiego. Figurę obecnie usytuowano przy Urzędzie Gminy w Gręboszowie. Według przekazów najstarszych mieszkańców Gręboszowa pierwotnym miejscem usytuowania fi gury był teren koło cmentarza parafialnego w Gręboszowie.

 

Św. Jan Nepomucen

Figura Św. Anny w Gręboszowie

 

Figura stojąca przed kościołem w Gręboszowie na samym środku rynku. Fundatorem tej rzeźby był miejscowy proboszcz ks. Henryk Otowski. Figurę wykonano na wzór modelu otrzymanego z Wiednia. Wykonawcami byli rzeźbiarze: Jakub Krakowski z Zakliczyna i Jan Adeodatus Martyński z Borzęcina. Posąg przedstawia św. Annę nauczającą Matkę Boską.

 

Św. Anna

Cmentarz wojenny w Gręboszowie

 

Cmentarz wojenny w Gręboszowie, który projektował Johann Watzal, znajduje się w tylnej części cmentarza parafi alnego. Z terenu wydzielony
jest poprzez ogrodzenie betonowymi słupkami z metalową siatką z trzech stron, zaś od frontu fragmentem muru ciągłego z monumentalną
– wysoką na 5,5 metra bramą. Cmentarz ten zasługuje na odwiedzenie co najmniej z dwóch powodów: po pierwsze jest to jedyny cmentarz w tym okręgu cmentarnym na którym projektant wykorzystał bramę jako element główny, po drugie pochowano tutaj 17 polskich legionistów poległych 23 września 1915 roku.

 

Cmentarz wojenny w Gręboszowie

Cmentarz wojenny w Ujściu Jezuickim

 

Cmentarz projektowali: Johann Watzal i Emil Ladewig. Ogrodzony z 3 stron pełnym murem betonowym. Wejście na teren cmentarza przez 2 furtki z ciekawie wykończonymi skrzydłami bram. Mianowicie na bramkach przedstawiony jest motyw krzyża, na którego końcach można dopatrzyć się zarysu półksiężyców. Nie ma raczej w tym wrażeniu nic niedorzecznego, zważywszy, że z pośród pochowanych tutaj 275 żołnierzy austro-węgierskich
większość należała do 31. batalionu strzelców polowych składającego się w przeważającej części z Bośniaków-mahometan. Prawdopodobnie wzięto to pod uwagę projektując cmentarz i dlatego elementem centralnym nie jest krzyż, zaś nagrobki na dużej części cmentarza mają formę steli bez
motywu krzyża.

 

Cmentarz wojenny w Ujściu Jezuickim